سەید حەكیم: تەشریع كردنی یاسای دادگای فیدرالی پێویستە بۆ ناكۆكییە دەستوورییەكان
لەمیانەی گەشتەكەی بۆ پارێزگای دهۆك، سەماحەتی سەید حەكیم سەرۆكی هاوپەیمانێتی هێزە نیشتمانییەكانی دەوڵەت، سەردانی سەرۆكایەتی زانكۆی دهۆكی كرد و لەوێ چاوی كەوت بە بەڕێز داود سلێمان ئەتروشی سەرۆكی زانكۆ هەموو ڕاگری بەشەكانی كۆلیژەكە و بەڕێوەبەرانی كەوت، لەم دیدارە پاش گویبیستنی قسەی ئامادەبووان ڕوونیكردەوە كە سەردانی بۆ هەرێمی كوردستان كۆمەلایەتییە و پەیوەندی بەردەوامە بە گەلی كوردە، وەك هۆز و بەهرەمەندان و نوخبە بۆ ئەوەی دۆخی لەگەڵ پیداویستییەكانیان بەسەر بكرێتەوە و دڵخۆشی خۆی بەم دیدارەش دەربڕی.
بەڕێزیان داوای تێگەیشتنێکی هاوبەشی لە ڕووداوەکان کرد بەپێی یەک گێڕانەوە، هەروەها گرنگی پەسەندکردنی دەستووری بە تەواوی ڕوونکردەوە، چونکە مادەکان پێکەوە مافەکانی هەمووان بەپێی هاوکێشەی “چی هی ئێمەیە و چی لەسەر ئێمەیە”، لەناو یەکەیەکی یەکگرتوودا گەرەنتی دەکەن، هەروەها ئاماژەی بەوەشکرد، هەلومەرجی نووسینی دەستوور بەشداربووە لە داڕشتنی ئەو ماددانە کە ناڕوون و نادیاربوون، بەو مەرجەی کە بە یاسا ڕێکبخرێن بۆ ئەوەی ڕوونییان پێ بدرێت و ناڕوونی لێیان لاببات.
.
سەید حەكیم جەختی لەوە کردەوە کە دادگای باڵای فیدراڵی ئاماژەیە بۆ دەستوور و داوای یاسادانانی یاسای دادگای فیدراڵی دەکات و ناکۆکییەکان سەبارەت بە سروشتی دادگاکە و وردەکارییەکانی چارەسەر بکرێت، ئاماژە بەوە دەکات کە عێراق بە شێوەیەکی ناوەندگەرایی دەیان ساڵە بەڕێوەدەبرێت، هەروەها جەختی لەوە کردەوە کە هەوڵێکی گەورە دەدرێت بۆ پابەندبوون بە لامەرکەزییەتی ئیداری، ئاماژەیە بۆ بوونی کولتوور و سیستەم و یاسایەکی ئیداری کە پاڵپشتی مەرکەزییەت لەژێر ڕۆشنایی تێنەگەیشتن لە لامەرکەزییەت، و مەسەلەکە سنوردار نییە بە پەیوەندی لەگەڵ هەرێمی کوردستان، بەڵکو لە هەموو پارێزگارەکاندا، بەهۆی نەبوونی تێگەیشتنێکی یەکگرتوو لە یاساکان..
بەڕێز حەكیم ڕوونیکردەوە کە ئاڵۆزییەکان ئێستا بەفشار تر و قورستر بوون، لە کاتێکدا دەکرا زۆرێک لە ڕێکارەکان لە کاتی خۆیدا جێبەجێ بکرایە ئەگەر ئەو کاتە بڕیارەکە بدرایە، لەوانەش تاقیکردنەوە لەگەڵ هەرێمەکان و بانگەوازکردن بۆیان، دووپاتیشی کردەوە کە قۆناغی ئێستا ڕێگە بە جێبەجێکردنی هەرێمەکان نادات، نە لە ڕووی کات و نە لە ڕووی پرەنسیپەوە.
بەڕێزیان جەختی لە گرنگی چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان حکومەتی فیدراڵی و حکومەتی هەرێم سەبارەت بە نەوت و گاز و یەکخستنی دیدگا و گێڕانەوە سەبارەت بە پابەندبوونە داراییە هاوبەشەکانی کردەوە. داوای کرانەوە لە هەموو لایەنەکان دەکات بەبێ ئەوەی خۆیان لە لێکدانەوەیەکی تایبەتدا چەسپێنن کە خزمەت بە بەرژەوەندییەکانی لایەنێک بکات بەسەر لایەنێکی دیکەدا، هەروەها داوای لە ناوەندەکانی توێژینەوە و زانکۆکان کرد بەشێوەیەکی زانستی کاربکەن بۆ یەکخستنی دیدگاکان لەسەر پرسە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان حکومەتی فیدراڵی و حکومەتی هەرێم، لەسەر بنەمای بنەمای دۆزینەوەی خاڵی هاوبەش و بەرتەسککردنەوەی جیاوازیەکان و داوای چارەسەرکردنی قەیرانەکان و هەنگاونان بەرەو قۆناغێکی بنیاتنانی نەتەوەیی کرد...
لەكۆتاییدا سەماحەتی جەختی كردەوە لەسەر بەردەوامی نێوان زانكۆ عێراقییەكان بەمەرجێك پرۆسەی جمك لەنێوان ئەو زانكۆیانە بەپێی پێشینە و كامڵبوونی زانستی بن، هەروەها دەستگرتنی عێراقییەكانی بەهەرێمی كوردستان شانازی كردن بە گەلی كوردی لە لایەن بەشەكتانی دیكەی عیراقی دووپات كردەوەو و گوتی كورد پێكهاتەیەكی رەسەن و گرنگی عێراقە.
